Tarım ve Orman Bakanlığı’nın denetimleri sonrası merdiven altı üretimlerde çaya gıda veya kumaş boyası katılarak düşük kaliteli çayların "yüksek kalite" gibi gösterilmesi, "İyi çay nasıl anlaşılır?" sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
SOĞUK SU TESTİ İLE BOYALI ÇAY DEŞİFRE OLUYOR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muharrem Özcan, Türkiye'nin coğrafi avantajları sayesinde doğal ve kaliteli çay üretebildiğini, normal şartlarda hiçbir katkı maddesine ihtiyaç duyulmadığını belirtti. Ancak düşük kaliteli toz çayları yüksek kaliteli gibi göstermek amacıyla renklendiricilere başvurulduğunu vurgulayan Özcan, tüketicilerin evde uygulayabileceği pratik yöntemlerli ifade ederek, "Normal çay demlendiği zaman suya rengini yavaş yavaş verir. Ancak içerisinde boya olan bir çayı soğuk suya attığınızda, boya saniyeler içinde suyun yüzeyine çıkar ve suyun rengi hemen değişir. Ayrıca bu tür çaylar renklense bile çaya özgü o aromatik damak tadını ve kokuyu asla vermez” dedi.
"MALİYETİNİN ALTINDAKİ ÇAYLARA DİKKAT EDİLMELİ”
Çayda fiyat faktörünün gıda güvenliği açısından en büyük turnusol kağıdı olduğunu ifade eden Prof. Dr. Özcan, ekonomik gerçekliğe dikkat çekerek,"Ortalama 5 kilogram yaş çaydan 1 kilogram kuru çay elde edilir. Yaş çay alım fiyatları göz önüne alındığında, sadece ham madde maliyeti ortadayken piyasada değerinin çok altında satılan 1 kilogramlık paket çaylar doğrudan bir gıda güvenliği riskidir. Tüketici, sahtekarlığa karşı bilinen ve güvenilir markaları tercih etmelidir” uyarısında buylundu.
"Görüntüsü Tavşan Kanı Ama Tadı Yok"
Sektörde 17 yıldır esnaflık yapan sektör temsilcisi, piyasadaki çay yoğunluğuna ve kalitesiz ürünlere karşı dikkatli olduklarını belirterek, "Bazı çaylar aşırı koyu bir renk veriyor, 'tavşan kanı' diyorlar ama aslında o boyanın rengi. Çayın kendine has saf bir kokusu olur. Kalabalık yerlerde çay sirkülasyondan dolayı taze olur ancak vatandaşın dışarıda ne içtiğini tam olarak çözmesi zor. Güvenilir esnaftan şaşmamak gerekiyor" diye konuştu.
Koyu bir çay müptelası olduğunu belirten vatandaşlardan biri ise sahte çayı ayırt etmek için yıllardır kendi yöntemlerini kullandığını ifade ederek, “Güvendiğiniz iyi bir çayla yeni aldığınız çayı bir kaşıkta yan yana koyun. Siyaha aşırı yakın ve mat olan çaylarda boya olma ihtimali yüksektir” ifadelerini kullandı.
Uzmanlar ve sektör temsilcileri, çay alırken ambalaj üzerindeki etiket bilgilerinin mutlaka okunması ve şüpheli derecede ucuz ürünlerden uzak durulması gerektiği konusunda birleşiyor.